„Wydaje się. że mity wysublimowały pozycję i zajęcia szafarek, zapewne za tym mitycznopoetyckim określeniem kryje się istniejący, w rzeczywistości handel winem — napojem w Mezopotamii niezwykłym, nie pochodzącym przecież z rodzimej produkcji, lecz z jakichś wybrzeży, w każdym razie z dala od obszaru cywilizacji Sumerów. Czy szafarka, założycielka dynastii w Kisz, zdobyła swą pozycję dzięki sprowadzaniu,wina, czy może dzięki wysyłaniu go — na przykład do Egiptu Jedno i drugie jest możliwe, pamiętać jednak należy, że przypuszczenia, najbardziej nawet trafiające do przekonania i prawdopodobne, nie są dowodami. Nie jest wykluczone, że występowanie w mitach odrębnego zajęcia, określanego mianem szafarstwa. jest odbiciem rzeczywistej sytuacji, realnego istnienia bardzo ważnej formy handlu, tak ważnej, że aż utrwalonej w micie; handel ten obejmowałby niecodzienny dla Mezopotamii III tysiąclecia napój, orzeźwiający, boski — napojem tym byłoby wino. Na poziomie, jaki osiągnęła cywilizacja Mezopotamii na przełomie IV i III ty
iąclecia. z łatwością wytwarzano alkohol. Dużo i dum;) mówi się w eposie Gilgamesz o piwie. Enkidu — dziki człowiek zrodzony w stepie, żywiący się trawą i wodą — otrzymuje od mieszkańców Uruku pokarm i napój ludzi cywilizowanych ..Jedz chleb. Enkidu. tak to jest w życiu! Pij napitek chmielony, taki jest świat!" Mamy prawo przypuszczać, że gdyby wino było wynalazkiem Sumerów, nie omieszkaliby podsunąć go dumą dzikiemu człowiekowi, tak jak z dumą podsuwają mu chleb i piwo. świadomi swej pozycji wśród niecywilizowanych ludów ówczesnego świata i tłumni z niej.“(13)