„O ile poselstwa zajmowały się przede wszystkim reprezentacją, a także generalnymi sprawami politycznymi o tyle konsulaty, stanowiące drugi pion służby zagranicznej, uzupełniały ich działalność przez popieranie handlu zagranicznego Polski, opiekę nad obywatelami polskimi czy też w ogóle Polonią w danym kraju, załatwianie spraw wyjazdowych do Polski. W praktyce konsulaty interesowały się także sprawami politycznymi, co prawda przeważnie w mniejszej, regionalnej skali, wspierając pod tym względem działalność poselstw. Natomiast w krajach, w których nie było polskich przedstawicielstw dyplomatycznych, a tylko konsulaty całokształt spraw praktycznie spadał na ich barki.
Przed I wojną światową istniał wyraźny podział na służbę dyplomatyczną i konsularną. Przejście z jednej służby do drugiej było trudne czy wręcz niemożliwe. Jednak w omawianym przez nas okresie granice te zaczęły się pomału zacierać. W warunkach polskich od samego początku nie było wyraźnej różnicy między korpusem dyplomatycznym a konsularnym. Wspólną dla wszystkich była jedna służba zagraniczna. Zjawisko to ocenia się jako bardzo dodatnie.
Nie znaczyło to wszakże, iż zaniknęły wszelkie różnice w charakterze i warunkach pracy dyplomaty i konsula. Wynikały one choćby stąd, że ten pierwszy wyposażony był w znacznie szersze przywileje niż konsul. Dyplomata był przede wszystkim realizatorem polityki zagranicznej , konsul zaś urzędnikiem administracyjnym.“(5)